In de media

Vogelaarwijken Een beetje dwaas in Amsterdamse Vogelaarwijk – Oase

Een beetje dwaas vindt hij het zelf ook. Dwars tegen de stroom van ontkerkelijking in, sticht de jonge theoloog Serge de Boer vrolijk een nieuwe kerk. Middenin Geuzenveld-Slotermeer, een verpauperde wijk in Amsterdam-West. Zijn droom: ,,Over tien jaar staat hier een bloeiende, multiculturele kerk.”
AMSTERDAM – ,,Mevrouw Adab, wilt u de volgende keer koken?” De vriendelijk ogende Marokkaanse vrouw van in de veertig knikt. Beleefd. Begrijpt ze het ook? Dat is moeilijk te zeggen: haar Nederlands is gebrekkig. Het is de eerste keer dat ze aanschuift bij de wekelijkse ‘buurtmaaltijd’ van Oase, een kerk in oprichting in het Amsterdamse Geuzenveld-Slotermeer. In haar eentje, want haar man is overleden en haar twee dochters zijn thuis. Van de 24 aanwez-igen is ze de enige die een hoofddoek draagt. ,,Dus u gaat koken?” Serge de Boer (29), initiatiefnemer van de maaltijd, herhaalt het nog maar eens, een tikje luider. ,,Dat zouden wij echt geweldig vinden. Dan hebben wij volgende week een Marokkaanse maaltijd!” Nadat hij nog wat meer uitlegt over de opzet van de maaltijden, lichten haar ogen op; nu be-grijpt ze het. Ter bevestiging knikt ze nog een keer, een beetje verlegen, maar ook dankbaar. Aan dezelfde tafel zit Layla, een Irakese, die zich goed weet uit te drukken in het Nederlands. ,,Zo’n acht jaar geleden zijn we hierheen gev-lucht”, vertelt ze. ,,Met de hele familie.” Ze wijst op een stokoude, wat verdwaasde vrouw naast haar. ,,Dat is mijn moe-der. Die spreekt alleen Arabisch.” Als het eten wordt opgediend – rijst met kerrie, rozijnen en appelschijfjes – laten ze hun borden onaangeroerd staan. ,,We hebben al warm gegeten”, verontschuldigt Layla zich. ,,We komen hier gewoon voor de gezelligheid. Om onder de mensen te zijn.” De buurtmaaltijden draaien nu zo’n twee maanden. Ze zijn onder-deel van een project om een nieuwe kerk te stichten in het gebouw van christelijk-gereformeerde/Nederlands-gereformeerde De Bron in Geuzenveld-Slotermeer. Dit is een wijk met veertigduizend inwoners in Amsterdam Nieuw-West. Het is een van de veertig zogeheten Vogelaarwijken: criminaliteit, werkloosheid en armoede scoren er hoog. ,,Relatief veel mensen in de wijk zijn eenzaam en depressief”, bevestigt Serge de Boer. ,,Er hangt hier soms een naar-geestige sfeer. Met deze buurtmaaltijden willen we aan die eenzaamheid iets doen.” De Boer, pas afgestudeerd theoloog, kocht oktober vorig jaar een huis in de buurt van de kerk. Hij is aangesteld om het project te leiden, daarbij bijgestaan door David van der Meulen (25), die als vrijwilliger fulltime meewerkt. Een nieuwe kerk oprichten, hoe doe je dat? De Boer: ,,Door allereerst de wijk te leren kennen en contact te maken met de bewoners. We zijn bijvoorbeeld gaan en-quÍteren. En als mensen interesse hebben, nodigen we ze uit voor de Alpha-cursus of de buurtmaaltijd. Met die intro-ductiecursus op het christelijk geloof zijn we al in de eerste maand begonnen. We hadden gelukkig meteen zeven deel-nemers, van wie vier de hele cursus hebben afgemaakt. Verder komen we op dinsdagavonden met een groep van zo’n vijftien mensen bijeen, deels afkomstig uit moederkerk De Bron. We lezen uit de Bijbel, bidden en denken samen na over de vraag waarom je in deze tijd en in deze wijk een nieuwe kerk zou stichten.” Goede vraag, waarom eigenlijk? ,,Kijk, toen deze wijk gebouwd werd, vijftig jaar geleden, zag het hier helemaal blank. Maar de afgelopen decennia is deze wijk enorm multicultureel geworden. Nog slechts dertig procent is autochtoon Nederlander. Van de allochtone bevolking vormen Marokkanen de grootste groep, dan Turken en Surinamers en verder allerlei andere etniciteiten. De wijk is dus drastisch veranderd. Maar de kerken in de wijk – zo’n elf in totaal – zijn niet mee veranderd. Dat geldt ook voor De Bron, waarvan het ledental daalt.” Maar waarom een nieuwe kerk? Kun je niet beter de bestaande kerken ve-randeren? ,,Elke kerk heeft op een gegeven moment zijn eigen vormen en het is moeilijk om vastgeroeste patronen te veranderen. Een nieuwe kerk is flexibeler: nieuwe mensen worden veel soepeler in de kerk opgenomen. Ze kunnen meteen hun tijd en talenten inzetten en er is volop ruimte voor creativiteit.” Is het ook de bedoeling de trend van ontker-kelijking te keren? ,,In Amsterdam gaat ongeveer drie procent van de inwoners regelmatig naar de kerk. In deze wijk is dat waarschijnlijk nog minder, want meer dan veertig procent is moslim. Ik vind het heel erg dat kerken leeglopen. Dat raakt me. Maar wat ik nog veel erger vind, is dat mensen daardoor niet meer de mogelijkheid krijgen in contact te ko-men met het evangelie.” Is dat zo? Die mogelijkheid is er toch wel degelijk: er zijn elf kerken in de wijk. De mensen willen het blijkbaar gewoon niet meer. ,,Het idee dat mensen vanzelf naar je toekomen, klopt volgens mij niet. Een voorbeeld: een meisje op de Alpha-cursus ging nooit naar de kerk maar bleek wel geÔnteresseerd in het geloof. Waarom is zij niet eerder zelf naar de kerk gegaan? Geen idee. Maar ze is wel geÔnteresseerd. Kortom: de kerk moet naar de mensen toe. Dat proberen we met Oase te doen. Wij zijn daarbij vooral op zoek naar waar God al aan het werk is. Daar willen we bij aansluiten.” In Nederland hoor je meer over ontkerkelijking dan over kerkplanting. Bent u een roepende in de woestijn? ,,Kerken van bijvoorbeeld evangelische of pentecostale signatuur zijn al enkele decennia met kerkstichting bezig. Ook in de traditionele kerken zie ik sinds zo’n tien jaar een nieuwe beweging van kerkstichting. Er is meer aandacht voor kerkplanting gekomen. En ik kom ze ook steeds meer tegen, de nieuwe gemeentestichters.” Dat is logisch, u zoekt ze op. ,,Je zit natuurlijk op een gegeven moment in een netwerk. En dan lijkt het alsof wat je doet heel normaal is, terwijl het eigenlijk een beetje dwaas is…” Lachend: ,,Dwaas voor Christus. Want laten we eerlijk zijn: dit werk gaat ontzettend tegen de stroom in. In deze tijd zijn veel mensen klaar met de kerk. En om dan vrolijk een nieuwe kerk te starten… Dat is raar.” Sommigen zouden zeggen: naÔef. ,,Ja, ik vind mezelf ook wel een beetje naÔef. Je moet positief en enthousiast zijn voor dit werk, anders houd je het niet vol…” Nadenkend: ,,Helemaal naÔef vind ik mezelf toch niet. Dat woord heeft ook iets van: sommige dingen niet willen weten of uitzoeken. Maar ik wil realistisch zijn. Ik wil de cijfers over de wijk kennen en tegelijk vol verwachting zijn.” U lijkt het wel leuk te vinden als anderen u als ‘raar’ betittelen. Lachend: ,,Dat klopt misschien wel. Het mooie van gemeente¬stichting is dat mensen die misschien net iets anders in elkaar zitten, door dit soort projecten de ruimte krijgen in de kerk… Mensen met een pioniersmentaliteit.” U bent nu een halfjaar bezig. Hoe vindt u het lopen? ,,Goed, maar af en toe ook heel frustrerend.” Waarom frustrerend? ,,Het gaat veel te langzaam. Dat heeft overigens vooral met mijn eigen karakter te maken. Mijn ongeduld… De werke-lijkheid is weerbarstig, het is een project voor de lange adem. Samen met mijn vrouw – we hebben hier echt samen voor gekozen – heb ik daarom gezegd: ik ga hier tien jaar wonen.” En hoe ziet de Oase er over tien jaar uit? ,,Over tien jaar is hier een bloeiende kerk ontstaan met meer dan honderd leden en minimaal tien tot vijftien verschillende culturen. Er zijn huisgroepen in de eigen taal. De meeste mensen in die kerk zijn op dit moment nog onkerkelijk.” De Boer denkt even na. Dan zegt hij uitdagend: ,,Laten we zeggen, meer dan tachtig procent. En al die mensen helpen elkaar om Jezus te volgen. Dat is mijn droom.”

Be Sociable, Share!